Konferencja Ks. dr Paw豉 Pietrusiaka wyg這szona na jesiennych spotkaniach formacyjnych Drukuj Email

 Refleksje na temat wiary na podstawie Encykliki Ojca 安i皻ego Franciszka „Lumen fidei”

Konferencja wyg這szona dla przedstawicieli Akcji Katolickiej Diecezji Rzeszowskiej. 26.10.2013. Rzeszów i Jas這

   1. Wst瘼 i kontekstualizacja

   Zosta貫m poproszony o refleksje na temat wiary na podstawie ostatniej encykliki Ojca 安i皻ego Franciszka „Lumen fidei”, podpisanej 29 czerwca 2013 roku a zaprezentowanej oficjalnie 5 lipca 2013 roku. Cho encyklika ta w du瞠j mierze zosta豉 przygotowana przez Benedykta XVI („na cztery r璚e”), to jest pierwsz encyklik Ojca 安i皻ego Franciszka i nale篡 j traktowa jako wyk豉d wiary nast瘼cy 鈍. Piotra, niezale積ie od tego, kto jak cz窷 tekstu napisa. Sam Jezus powierzaj帷 Piotrowi prymat w gronie dwunastu, wskaza mu na jego najwa積iejsze zadanie, jakim jest utwierdzanie  braci w wierze: „Ja za prosi貫m za tob, aby nie usta豉 twoja wiara, a ty gdy si kiedy nawrócisz, utwierdzaj braci swoich”

   Aby lepiej zrozumie przes豉nie tego papieskiego dokumentu nale篡 wpierw os康zi go w szerszym kontek軼ie teologicznym i duszpasterskim.

   a) Kontekst bli窺zy

   Dwa fakty mog stanowi kontekst bli窺zy omawianej encykliki. Po pierwsze: Rok Wiary. Wiemy, 瞠 11 pa寮ziernika 2012 roku Benedykt XVI, w 50 rocznice otwarcia Soboru Watyka雟kiego II, rozpocz掖 w Ko軼iele „Rok wiary”, któremu wyznaczy cel i – dzi瘯i odpowiednim dykasteriom Kurii Rzymskiej – zaproponowa program. By這 zatem czym prawie naturalnym, by w czasie tego okresu Ojciec 鈍i皻y opublikowa jaki dokument dotycz帷y wiary. I rzeczywi軼ie Benedykt XVI rozpocz掖 redakcj encykliki o wierze, ale z racji swojej abdykacji, dokumentu tego ani nie doko鎍zy ani nie opublikowa. Papie Franciszek zaznaczy we wst瘼ie do encykliki, 瞠 „papie Benedykt prawie sko鎍zy prac nad pierwszym szkicem encykliki o wierze, jestem mu za to g喚boko wdzi璚zny i w duchu Chrystusowego braterstwa przyjmuj jego cenne dzie這, dodaj帷 do tekstu kilka przemy郵e”. Nie znaczy to jednak, i tekst by豚y de facto Ratzingera, a jedynie podpisany przez Bergoglio. Uwa積a lektura tego dokumentu pokazuje jak bardzo jest na nim wyci郾i皻e pi皻no Franciszka: styl niektórych fragmentów do których przyzwyczaili鄉y si ju; niektóre zwroty cz瘰to powtarzane przez Franciszka, jak np. triada „w璠rowa, budowa, wyznawa”; odwo豉nie si do obrazu „drogi i w璠rowania” czy wreszcie tak cz瘰te odwo造wanie si do tematów mi這軼i i mi這sierdzia.

   Po drugie. Encyklika o wierze by豉 w pewien sposób oczekiwana niezale積ie od Roku Wiary, jako logiczna konsekwencja dwóch encyklik papie瘸 Benedykta XVI: o mi這軼i „Deus Caritas est” z 25 grudnia 2005 roku (chrze軼ija雟ka koncepcja mi這軼i i fakt, ze Bóg jest najpierw i przede wszystkim mi這軼i…. a nie moralno軼i, prawem czy kultur); o nadziei „Spe salvi” z 30 listopada 2007 roku (Rz 8, 24: „spe salvi facti sumus”. To chyba pierwszy w historii dokument podejmuj帷y tak ca這軼iowo temat nadziei i podkre郵aj帷y jej wspólnotowy charakter). Encyklika „Lumen fidei” Ojca 安i皻ego Franciszka zamyka zatem tryptyk encyklik o trzech teologalnych cnotach: mi這軼i, nadziei i wierze (por. 1Kor 13, 13: „tak oto trwaj te trzy: wiara, nadzieja i mi這嗆, ale najwi瘯sza z nich jest mi這嗆”).

   b) Kontekst dalszy

   Encyklika o wierze nie jest pierwszym dokumentem Ko軼io豉 na temat wiary. Zagadnienie wiary, jej rozumienia i relacji jakie zachodz miedzy wiar a innymi aspektami do鈍iadczenia chrze軼ija雟kiego, by這 przez wieki tematem licznych debat i studiów.

   Ju w NT mo積a zauwa篡 kilka ró積ych sposobów ujmowania wiary: dla jednych jest ona intelektualnym przyj璚iem za prawd pewnych okre郵onych informacji o Bogu i jego planie zbawienie; dla innych wiara to przede wszystkim bezgraniczne zaufanie Bogu. 安. Pawe w swoich wielkich listach (Rz i Gal) b璠zie porusza zagadnienie relacji wiary do uczynków i udzieli odpowiedzi na pytanie: dzi瘯i czemu cz這wiek mo瞠 osi庵n望 zbawienie, przez wiar czy przez pe軟ienie dobrych uczynków? Oczywi軼ie, przez wiar, która jest 豉sk.

   W V wieku, w Afryce Pó軟ocnej, Augustyn b璠zie zwalcza herezj Pelagiusza, który uwa瘸, 瞠 zbawienie mo瞠 osi庵n望 ka盥y cz這wiek, o w豉snych si豉ch, je郵i b璠zie si stara. Tak瞠 wytrwanie w wierze, wed逝g Pelagiusza, jest mo磧iwe o w豉snych si豉ch. Augustyn, oraz pó幡iejsze synody, wyra膨 nauk, któr stre軼i mo積a w znanym nam adagium: „ζska Bo瘸 jest do zbawienia koniecznie potrzebna”, w tym 豉ska wiary. Nikt nie mo瞠 uwierzy sam z siebie. Wiara jest zawsze darmow i niczym nie zas逝穎n przez cz這wieka 豉ska Boga, w tym tak瞠 tzw. 豉ska pocz徠ku wiary. Czy 鈍. Pawe nie napisa: „ζsk bowiem jeste軼ie zbawieni, przez wiar. A to pochodzi nie od was, lecz jest darem Boga: nie z uczynków, aby si nikt nie chlubi." (Ef 2, 8-9)”. Przy okazji tego sporu Ko軼ió, na synodach w Orange (529) i w Kartaginie (418), sprecyzowa natur relacji mi璠zy wiar i 豉sk w porz康ku zbawienia.

   Ta sama problematyka pojawi si w XVI wieku przy okazji Reformacji i opinii dra Marcina Lutra, który b璠zie ujmowa wiar jednostronnie i rozumia tylko jako bezgraniczn ufno嗆. Tylko wiara-ufno嗆, czyli do鈍iadczenie na wskro subiektywne, zbawia. Jakiekolwiek dobre uczynki s oboj皻ne w porz康ku zbawienia. Mog by one jedynie uwa瘸ne za czyny potwierdzaj帷e istnienie daru wiary, ale jako takie nie maja 瘸dnego znaczenia dla zbawienia. Przy okazji tego sporu Ko軼ió, na Soborze Trydenckim (VI sesja), pog喚bi swoj refleksj rozpocz皻 w V wieku i opisa typ relacji zachodz帷ych miedzy wiar i uczynkami w porz康ku zbawienia.

   Po Rewolucji Francuskiej powsta貫 w Europie nowe nurty filozoficzne, które zacz窸y tworzy now mentalno嗆 i nowa kultur Europejczyków, wy這wi造 na 鈍iat這 dzienne wa積y (chocia nie nowy) problem relacji wiary do rozumu. Nie by這 to zagadnienie nowe, bo od samego pocz徠ku chrze軼ija雟two stara這 si, aby akt wiary by aktem ca貫go cz這wieka, a wiec tak瞠 rozumu cz這wieka: „Abyscie umieli zda spraw z nadziei jaka jest w was” (1P 3, 15). Chocia w obr瑿ie chrze軼ija雟twa szanowano tzw. simplicitas fidei, to mimo to podejmowano w Ko軼iele „zrozumienia wiary” (intelligentia-intellectus fidei, ratio fidei), tzn. refleksje nie tylko nad tre軼ia wiary ale nad samym faktem wiary. Jaka jest relacja miedzy wiar i rozumem w poznaniu Boga? Na Wschodzie Orygenes a na Zachodzie Augustyn wprowadzali potrzebn równowag miedzy dwoma aspektami poznania Boga: rozumem i wiar. To od nich mamy znane sk康 in康 adagium: Intellige ut credas, crede ut intelligas! Ani skrajny racjonalizm, ani skrajny fideizm! Ta augusty雟ka zasada równowagi zostanie przej皻a, w XI wieku, przez Anzelma i ca陰 鈔edniowieczn i nowo篡tn teologi: fides quaerens intellectum. To dopiero XIX wiek naruszy te równowag. Z jednej strony racjonali軼i b璠 tak bardzo podkre郵a wag i autonomi rozumu ludzkiego, 瞠 uznaj wiar za niepotrzebny w procesie poznawania zabobon. Z drugiej strony, zaniepokojeni pobo積i teologowie wobec spektakularno軼i odkry naukowych i frontalnych ataków na Ko軼ió, zamkn si na jakikolwiek dialog i b璠 promowa wy陰czno嗆 wiary w procesie poznania. Nazwano ich fideistami. Ko軼ió, na Soborze Watyka雟kim I (1870), podj掖 to zagadnienie i zdecydowa si wróci do augusty雟kiej równowagi nauczaj帷, 瞠 do poznania Boga potrzebne s i wiara i rozum. Od tego czasu, przez prawie ca造 XX wiek, w klimacie niekiedy nieufno軼i i wzajemnej podejrzliwo軼i, wiara szuka豉 pojednania z nauk i rozumem. Zrobiono bardzo wiele, czego znakiem mo瞠 by encyklika Jana Paw豉 II „Fides et ratio” (14. IX 1998 r., „wiara i rozum s jakby dwoma skrzyd豉mi umo磧iwiaj帷ymi duchowi ludzkiemu wznie嗆 si ku prawdzie”). Ten dokument Jana Paw豉 by ostatnim wielkim tekstem Ko軼io豉 na temat wiary. Encyklika Franciszka wpisuje si zatem w te wielk histori refleksji Ko軼io豉 nad samym aktem wiary.

   2. Prezentacja encykliki

   Encyklika papie瘸 Franciszka jest podzielona na cztery rozdzia造 poprzedzone wst瘼em. Tytu ka盥ego rozdzia逝 to krótki cytat z Pisma 鈍i皻ego. Pierwszy rozdzia, „My鄉y uwierzyli mi這軼i” (1Jn 4, 16) podkre郵a fakt, 瞠 wiara rodzi si ze spotkania z Bogiem, który okazuje swoj mi這嗆. To osobiste do鈍iadczenie mi這軼i Boga jest u pocz徠ków wiary. Rozdzia drugi „Je瞠li nie uwierzycie, nie zrozumiecie” (Iz 7, 9) podejmuje zagadnienie relacji wiary do rozumu. Rozdzia trzeci „Przekazuje wam to, co przej掖em” (1Kor 15, 3) omawia zagadnienie przekazu wiary. Ostatni czwarty rozdzia „Bóg przysposabia sobie miasto” (Hbr 11, 16), porusza kwesti spo貫cznych wymiarów wiary. Ca豉 encyklika nie jest zbyt d逝ga (60 akapitów), a jej klasyczne wydanie zajmuje ok. 70 stron. Mo積a rzec, 瞠 rozmiarowo jest podobna do innych tego typu dokumentów.

   a) Wst瘼 (1-6)

   Ju samo stwierdzenie, 瞠 „wiara jest 鈍iat貫m” stanowi swego rodzaju polemik z my郵 o鈍ieceniow, klasyfikuj帷 wiar w okolicach obskurantyzmu. Uwa瘸no bowiem, 瞠 to wiedza (a nie wiara!) o鈍ieca cz這wieka. Ojciec 安i皻y przypomina, 瞠 okre郵eniem „鈍iat這 wiary” pos逝giwano si od samych pocz徠ków Ko軼io豉. Nie jest ono zaczerpni皻e z poga雟kiego kultu boga S這鎍a, Sol invictus, przyzywanego o 鈍icie, który nie by w stanie przenikn望 do wszystkich ludzkich mroków. „Kto wierzy, widzi; widzi dzi瘯i 鈍iat逝 o鈍iecaj帷emu ca造 przebieg drogi, poniewa przychodzi ono do nas od zmartwychwsta貫go Chrystusa” (n.1). Ojciec 鈍i皻y wprowadza w istot ca貫j encykliki: wiara rodzi si nie tylko ze s逝chania, ale tak瞠 z widzenia; wiara jest nie tylko wiedz, ale tak瞠 o鈍ieceniem wewn皻rznym. „Czy nie powiedzia貫m ci, 瞠 je郵i uwierzysz, ujrzysz chwa喚 Boga” (Jezus do siostry ζzarza). Papie przypomina tym samym pewien zapomniany w chrze軼ija雟twie aspekt wiary: jej kontemplatywny (rodz帷y si z widzenia) charakter.

   Ojciec 鈍i皻y zauwa瘸 wreszcie, 瞠 鈍iat這 wiary jest tym 鈍iat貫m, które potrafi o鈍ietli ca貫 篡cie cz這wieka, potrafi da cz這wiekowi zdolno嗆 odkrycia sk康 jest, gdzie jest i dla kogo jest. Takie 鈍iat這, które o鈍ieca ludzk egzystencj w sposób absolutny, mo瞠 pochodzi tylko od Boga. Ten dar nas uprzedza, nam towarzyszy i nam wskazuje drog. Z jednej strony jest darem o鈍iecaj帷ym przesz這嗆, bo mówi o Jezusie Wcielonym; ale z drugiej strony, wiara jest 鈍iat貫m paradoksalnie bij帷ym z przysz這軼i, bo od Zmartwychwsta貫go Pana i dzi瘯i temu otwiera przed nami nowe horyzonty i kieruje nas poza nasze odosobnione „ja”.

   b) Rozdzia I: „My鄉y uwierzyli mi這軼i”

   Papie podkre郵a fakt, ze wiara rodzi si ze spotkania z Jezusem, Synem Bo篡m. Takie spotkanie jest okazj do鈍iadczenia mi這軼i Boga. Aby zrozumie czym jest wiara, Ojciec 鈍i皻y nie podaje precyzyjnej definicji (definicje z przesz這軼i s dobre, lecz niewystarczaj帷e), ale proponuje spojrzenie na tych, którzy uwierzyli. Cztery postacie s zaprezentowane i ka盥a z nich podkre郵a pewne aspekty natury wiary: Abraham, Izrael, Maryja i Jezus Chrystus.

   W 篡ciu Abrahama wydarza si rzecz nies造chana i wstrz御aj帷a: Bóg kieruje do niego swoje s這wo, które ustawia w nowej perspektywie ca貫 jego 篡cie. To S這wo sk豉da si z wezwania i obietnicy. By這 to wezwanie do wyj軼ia z w豉snej ziemi, zaproszenie do otwarcia si na nowe 篡cie. Tym, co ma zrobi Abraham jest powierzeniem si S這wu. „Wiara rozumie, 瞠 s這wo, rzecz pozornie krótkotrwa豉 i ulotna, gdy wypowiedziane jest przez Boga wiernego, staje si rzecz najbardziej pewn i niewzruszona ze wszystkich”. Abraham do鈍iadcza, 瞠 Bóg dochowuje s這wa i jest wierny obietnicy: daje mu obiecanego syna, chocia b璠zie si domaga wielkiej próby wiary poprzez 膨danie z這瞠nia tego syna w ofierze.

   Kolejnym wzorem wiary jest lud Izraela w璠ruj帷y przez pustyni. Tutaj wiara ukazuje si jako droga ku ziemi obiecanej. Jest to droga dobrodziejstw bo篡ch jakich do鈍iadcza lud. To Bóg karmi i o鈍ieca. Fragment mówi帷y o wierze Izraela Papie Franciszek wykorzystuje, by wskaza na zagro瞠nia dla wiary: niewiar i ba逕ochwalstwo. Dwie pokusy, którym wielokrotnie ulega lud na pustyni „Zamiast wierzy w Boga, cz這wiek woli czci bo磬a, którego oblicze mo積a utrwali i którego pochodzenie jest znane, bo zosta przez nas uczyniony. W przypadku bo磬a nie ma niebezpiecze雟twa ewentualnego powo豉nia, które wymaga這by wyrzeczenia si w豉snego poczucia bezpiecze雟twa, poniewa bo磬i «maj usta, ale nie mówi» (Ps 115, 5). Rozumiemy wi璚, 瞠 bo瞠k jest pretekstem do tego, by postawi samych siebie w centrum rzeczywisto軼i, adoruj帷 dzie這 w豉snych r彗” (n.13). Prowadzi to cz這wieka do zagubienia, utraty celu, chaosu. Natomiast „wiara jest odsuwaniem si od bo磬ów, by powróci do Boga 篡wego dzi瘯i osobistemu spotkaniu. Wierzy to znaczy powierzy si mi這siernej mi這軼i, która zawsze przyjmuje i przebacza, wspiera i ukierunkowuje egzystencj, okazuje si pot篹na w swej zdolno軼i prostowania wypacze naszej historii” - przypomina Ojciec 安i皻y. Przyk豉d ludu Bo瞠go pokazuje nam, 瞠 wiara polega na gotowo軼i otwarcia si na wci捫 now przemian dokonywana przez Bo瞠 wezwanie.

   Trzeci postaci jest Dziewica Maryja, ukazana jako wzór wiary: „ta, która uwierzy豉”. To Ona przyjmuj帷 S這wo, staje si Matka S這wa Wcielonego. W niej kszta速uje si Jezus i przez to staje si wzorem dla wiary dla ka盥ego chrze軼ijanina.

   Pewn nowo軼i jest ukazanie samego Jezusa jako modelu wiary. Papie przypomina, 瞠 Jezus, jako cz這wiek, w swoim ziemskim 篡ciu przezywa niezwykle g喚bok relacje z Ojcem. By豉 to relacja mi這軼i, wierno軼i, zaufania. Chrystus przyjmuj帷 wszystko co ludzkie, przyj掖 tak瞠 ludzkie do鈍iadczenie wiary. Dlatego te „w wierze Chrystus nie jest tylko Tym, w którego wierzymy; ale tak瞠 Tym, z którym si jednoczymy, aby móc wierzy. Wiara nie tylko patrzy na Jezusa, ale patrzy z punktu widzenia Jezusa, Jego oczami: jest uczestnictwem w Jego sposobie patrzenia” (18). Pragn podkre郵i g喚bi ostatniego zdania: „patrze punktu widzenia Jezusa, Jego oczami”.

   Na zako鎍zenie tego pierwszego rozdzia逝 encykliki Ojciec 鈍i皻y porusza jeszcze dwa klasyczne zagadnienia, o których wspomina貫m na pocz徠ku: zbawienie przez wiar i eklezjalny wymiar wiary.

  Usprawiedliwienie przez wiar.

 «Có masz, czego by nie otrzyma?» (1 Kor 4, 7). 安. Pawe odrzuca postaw cz這wieka pragn帷ego usprawiedliwi samego siebie przed Bogiem poprzez w豉sne uczynki. Taki cz這wiek, nawet je郵i zachowuje przykazania, nawet je郵i pe軟i dobre uczynki, stawia w centrum siebie i nie uznaje, 瞠 廝ód貫m dobroci jest Bóg. Kto tak post瘼uje, kto chce by 廝ód貫m w豉snej sprawiedliwo軼i, widzi, 瞠 szybko ona si wyczerpuje, oraz odkrywa, 瞠 nie mo瞠 nawet dochowa wierno軼i prawu. Augustyn powiedzia kiedy: „Panie, gdy koronujesz nasze dobre uczynki, wtedy koronujesz twoje w豉sne dzie豉”. Zbawienie przez wiar polega na uznaniu prymatu Bo瞠go daru, jak to ujmuje 鈍. Pawe: «ζsk bowiem jeste軼ie zbawieni przez wiar. A to pochodzi nie od was, lecz jest darem Boga» (Ef 2, 8). „A je郵i z 豉ski, to ju nie z uczynków…” (Rz). „Wszyscy zgrzeszyli i pozbawieni s chwa造 Bo瞠j, lecz dost瘼uj usprawiedliwienia darmo, z jego 豉ski, która jest w Chrystusie Jezusie” (Rz 3, 23-24). «Bo sercem przyj皻a wiara prowadzi do usprawiedliwienia, a wyznawanie jej ustami – do zbawienia» (Rz 10, 10).

  Eklezjalny wymiar wiary.

   Wiara jest aktem osobowym i osobistym, ale nie jest aktem wyizolowanym. Nikt nie mo瞠 wierzy sam. Nikt nie da wiary samemu sobie, jak nikt nie da 篡cia samemu sobie. Wierz帷y otrzyma wiar od innych, dlatego winien ja przekazywa innym. W wyznaniu wiary mówimy:  „wierz", a powinno by „wierzymy” (tak jest w orygina豉ch tekstów Credo). Ta liczba mnoga, to wspólne wyra瞠nie tego, co ka盥y odpowiedzia osobi軼ie na Chrzcie 鈍. Ko軼ió jest tym, który wierzy pierwszy i w ten sposób prowadzi, karmi i podtrzymuje nasza wiar. To Ko軼ió wyznaje wsz璠zie Pana: „Ciebie po ca貫j ziemi wyznaje Ko軼ió 鈍i皻y”. To Ko軼ió daje nam wiar: wida to w obrz璠zie Chrztu 鈍i皻ego. „O co prosisz Ko軼ió 鈍? O wiar. Co ci daje wiara? 砰cie wieczne”. Czy nie modlimy si w czasie Mszy 鈍: „Wejrzyj Panie na wiar Twojego Ko軼io豉” ?.

   c) Rozdzia II: „Je瞠li nie uwierzycie, nie zrozumiecie”.

   Ojciec 鈍i皻y porusza zagadnienie relacji miedzy wiar a rozumem. Nie powtarza tego, co zosta這 ju w teologii katolickiej powiedziane na ten temat, ale przypomina niektóre aspekty.

   Po pierwsze, Ojciec 鈍i皻y, podejmuj帷 typowy dla nauczania JP II temat, zastanawia si nad relacj wiary do prawdy. Wiara nie jest jedynie jakim ogólnym subiektywnym odczuciem, ale jest odkryciem prawdy. „Wiara bez prawdy nie zbawia, nie daje pewno軼i naszym krokom. Pozostaje pi瘯n ba郾i, projekcj naszych pragnie szcz窷cia, czym, co nas zadowala jedynie w takiej mierze, w jakiej chcemy ulega iluzji. Albo sprowadza si do pi瘯nego uczucia, które daje pociech i zagrzewa, ale uzale積ione jest od zmienno軼i naszego ducha, zmienno軼i czasów, niezdolne podtrzymywa na sta貫j drodze w 篡ciu”. To wi您anie wiary z prawda jest dzisiaj bardziej ni kiedykolwiek potrzebna z powodu kryzysu prawdy jaki prze篡wamy. W dzisiejszej kulturze z jednej strony uznaje si za prawd tylko to, co jest zwi您ane z technik (pozytywizm); a z drugiej strony tylko to, co ja sam subiektywnie uznaj za prawd (relatywizm). Z podejrzliwo軼i patrzy si na wielk prawd, na prawd wyja郾iaj帷a ca這嗆 篡cia.

   Po drugie, papie podkre郵a wie miedzy prawda i mi這軼i. Sam Jezus powiedzia, 瞠 jest Prawd; a List 鈍. Jana twierdzi, 瞠 Bóg jest mi這軼i. Te dwie rzeczywisto軼i s nierozerwalne, bo w pewien sposób odpowiadaj one dwom duchowym zdolno軼iom cz這wieka: rozumowi i woli. Cz這wiek nie tylko pragnie pozna, ale tak瞠 potrafi chcie. „Mi這嗆 potrzebuje prawdy. Jedynie kiedy jest oparta na prawdzie, mi這嗆 mo瞠 przetrwa w czasie, przezwyci篹y ulotno嗆 chwili i pozosta mocna, by wspiera wspóln drog. Je郵i mi這嗆 nie ma odniesienia do prawdy, podlega zmienno軼i uczu i nie wytrzymuje próby czasu. Natomiast prawdziwa mi這嗆 jednoczy wszystkie wymiary naszej osoby i staje si nowym 鈍iat貫m na drodze prowadz帷ej do 篡cia wielkiego i pe軟ego”.

   Po trzecie, papie mówi o 廝ód豉ch wiary i twierdzi, 瞠 wiara rodzi si zarówno ze s造szenia jak i z widzenia, ze s這wa i z kontemplacji. Wydaje mi si, 瞠 jest to jeden z najbardziej oryginalnych punktów tej encykliki, gdy przypomina zapomniany przez zachodni teologi aspekt wiary. Prawd jest, 瞠 „wiara rodzi si ze s逝chania” (Rz 10, 17). Pawe powie, 瞠 „spodoba這 si Bogu zbawi 鈍iat przez g逝pot przepowiadania” (1Kor 1, 21). Ale prawd jest tak瞠 fakt, 瞠 w ewangeliach s teksty mówi帷e o wierze rodz帷ej si z widzenia, z kontemplacji. 砰dzi, po wskrzeszeniu ζzarza „ujrzawszy to, czego Jezus dokona, uwierzyli w Niego”. Podobnie ewangelista Jan, patrz帷 na pusty grób Jezusa „ujrza i uwierzy”. To ten sam ucze wyrazi pi瘯nie swoje przekonanie: „To co widzia造 nasze oczy, to czego s逝cha造 nasze uszy, to czego dotyka造 nasze r璚e….”. Jezusa spotyka ca造 cz這wiek. Samo s逝chanie nie wystarczy. S逝chanie odwo逝je si do rozumu i prowadzi do poznania prawdy. Widzenie odwo逝je si do woli i prowadzi do umi這wania. Tak jak s逝chanie kojarzy si z rozumieniem, tak samo widzenie kojarzy si ze 鈍iat貫m.

   Po czwarte, papie przypomina, zwi您ek miedzy wiar i rozumem. Wierz帷y pragnie poznania tego w co i komu wierzy: fides quaerens intellctum (Anzelm). Dlatego nadal aktualne jest powiedzenie Augustyna: „wierz, aby zrozumie i rozumiem, aby g喚biej wierzy”. To zak豉da, 瞠 droga wiary cz這wieka nigdy si nie ko鎍zy. Nieustannie „szukamy Jego oblicza” id帷 niejako za pragnieniem serca („jak 豉nia pragnie wody ze strumienia, tak dusza moja pragnie Ciebie Bo瞠!”). Papie pisze: „Ze wzgl璠u na to, 瞠 wiara jest podobna do drogi, dotyczy ona równie 篡cia ludzi, którzy chocia nie wierz, pragn wierzy i nie przestaj szuka. W takiej mierze, w jakiej si otwieraj szczerym sercem na mi這嗆 i wyruszaj w drog z tym 鈍iat貫m, które potrafi dostrzec, ju 篡j – nie wiedz帷 o tym – na drodze ku wierze” (30).

   Na koniec tego rozdzia逝, Ojciec 鈍i皻y zwraca si do teologów. Teologia rodzi si z pragnienia g喚bszego poznania Tego kogo kochamy. Teologia jest niemo磧iwa bez wiary. Wielcy doktorzy i teologowie 鈔edniowiecza twierdzili, 瞠 teologia jako nauka o wierze jest udzia貫m w poznawaniu Boga tak jak On zna siebie.

   d) Rozdzia III: „Przekazuje wam to, co przyj掖em

   Nikt z nas nie otrzyma daru wiary dla siebie samego. Wiar si przekazuje. Najg喚bszym sensem 篡cia Ko軼io豉 jest traditio, czyli przekazywanie. Skoro wiara jest s逝chaniem i widzeniem, to w konsekwencji przekazywana jest ona jako s這wo, które si us造sza這 i 鈍iat這, którym zostali鄉y oswieceni. Pawe powie: „A 瞠 mamy tego samego ducha wiary, wed逝g którego napisano: ‘uwierzy貫m, dlatego przemówi貫m’, my tak瞠 wierzymy i dlatego mówimy” (2Kor). Ale ten sam Pawe napisze o 鈍ietle: „wpatrujemy si w jasno嗆 Pana, jakby w zwierciadle, coraz bardziej ja郾iej帷, upodabniamy si do  Jego obrazu”. Ów przekaz wiary dokonuje si na wielu p豉szczyznach. Jest ich cztery: wyznanie wiary, sakramenty, Dekalog i modlitwa. Tak samo jest zbudowany Katechizm.

   A. Wyznanie wiary.

   Dokonuje si ono w ró積oraki sposób: poprzez wyznania chrzcielne i katechumenat, podczas Mszy (struktura trynitarna i chrystologia), w katechezie.

   B. Liturgia.

   Papie, nawi您uj帷 do rozumienia s這wa „anamneza” nazywa liturgi „pami璚i Ko軼io豉”, „wcielon pami璚i Ko軼io豉”. Tutaj Ko軼ió przekazuje to, co przechowuje w swojej pami璚i. Szczególne miejsce zajmie Eucharystia, która uobecnia to co wydarzy這 si w przesz這軼i i równocze郾ie otwiera nas na przysz這嗆. „Eucharystia jest aktem pami璚i, aktualizacj tajemnicy, w której przesz這嗆, jako wydarzenie 鄉ierci i zmartwychwstania, ukazuje sw zdolno嗆 otwarcia na przysz這嗆, antycypowania ostatecznej pe軟i”

   C. Modlitwa Pa雟ka.

   Jest ona przekazem wiary, gdy jest ona zbudowana ze sów samego Jezusa. „Chrze軼ijanin uczy si w niej dzieli do鈍iadczenie duchowe samego Chrystusa i zaczyna widzie oczami Chrystusa”.

   D. Dekalog.

   Wiara prowadzi cz這wieka do nowego stylu 篡cia. Nowa moralno嗆, wed逝g Nowego Prawa, jest mo磧iwa dla tego kto wierzy. Moralno嗆 chrze軼ija雟ka jest nie do uniesienia je郵i nie ma wiary. Na zako鎍zenie tego rozdzia逝, Ojciec 鈍i皻y przypomina prawd o jedno軼i i spójno軼i wiary. Wiara jest jedna, bo jeden jest Bóg, bo jeden jest Pan (鈍. Ireneusz sprzeciwia si przeciwstawianiu wiary gnostyków wierze ludzi prostych), bo jeden jest Ko軼ió. Nad jedno軼i wiary czuwaj biskupi pozostaj帷y w sukcesji apostolskiej (daj gwarancj ci庵這軼i „pami璚i Ko軼io豉”).

  e) Rozdzia IV: „Bóg przysposabia sobie miasto”

   Ten ostatni rozdzia encykliki porusza zagadnienia spo貫cznego wymiary wiary: „R璚e wiary wznosz si ku niebu, ale czyni to podczas budowania w mi這軼i miasta”. Budowa tego miasta dokonuje si przez budowanie na wierze relacji w rodzinach i w spo貫cze雟twie. Wa積ym fragmentem tej cz窷ci encykliki jest tekst o roli wiary w prze篡waniu cierpienia.

   Wzorem swoich poprzedników Ojciec 鈍i皻y ko鎍zy encyklik modlitwa skierowana do Maryi.

Zmieniony ( 19.05.2014. )
 
 

Zak豉dki
Start
Historia
Zarz康 DIAK
Statut
Z 篡cia DIAK
Parafialne Oddzia造
Modlitwa
Dokumenty
Zaproszenia
Pielgrzymki rowerowe
Galeria
Kontakt
Linki